KASTEN YARALAMA NEDİR – NE ZAMAN SÖZ KONUSU OLUR?

KASTEN YARALAMA NEDİR – NE ZAMAN SÖZ KONUSU OLUR?

Gündelik hayatta sıklıkla karşılaştığımız bir durum olan kasten yaralama, hukuk aleminde de en çok karşılaşılan suç tiplerinden birisi olup sanıldığından daha teknik ve karmaşık detaylara tabiidir.

Ceza Hukukunda “Yaralama” Nedir?

Kanun; fiziksel bir temas veya dışarıdan açıkça belli olan yaralanmaların ötesinde çok daha geniş bir koruma öngörmüştür. Yaralama kapsamına giren 3 hal mevcuttur:

1.     Vücuda Acı Verilmesi: Kişinin vücut bütünlüğünü hedefleyen ve herhangi bir şekilde acı, sızı, rahatsızlığa sebebiyet veren her eylem bu kapsama sokulabilir.

2.     Sağlığa Zarar Verilmesi: Vücudun biyolojik işleyişinde, organlarda meydana gelebilecek sağlıkla ilgili her türlü bozulma; bu kapsamdadır. Var olan bir hastalığın, somut eylem sonucu kötüleşmesi veya tetiklenmesi de yine bu bağlamda olacaktır.

3.     Algılama Yeteneğinde Hasar: Ruh sağlığı da kanunun koruma getirdiği alanlardan biridir. Somut eylem sonucu kişinin psikolojisinde meydana gelecek olumsuz durumlar, stres veya korku; yani kişinin ruhsal halindeki olağan akışı bozan her türlü eylem de bu kapsam bağlamında olacaktır.

Kast Nedir?

Cezai anlamda sorumluluğun belirlenmesinde en önemli etken, manevi unsurun yani kastın mevcudiyetidir. 

Kast, kişinin eyleminin sonucunu bilmesi ve istemesi anlamına gelir. İki farklı kasttan söz etmek mümkündür:

1.     Doğrudan Kast: Failin, karşı tarafın vücut bütünlüğüne zarar vereceğini bilmesi, bunu istemesi ve amaçlaması anlamına gelir.

2.     Olası Kast: Fail, eylemi gerçekleştirdiği sırada kasten yaralama sonucunun meydana gelebileceğini açıkça öngörür. Buna rağmen bu ihtimal karşısında eyleminden vazgeçmeyerek ortaya çıkabilecek neticeyi göze alır ve kabullenir.

Hakim, failin zihninden geçenleri doğrudan bilemeyeceğinden, doğrudan kast veya olası kastla hareket edilip edilmediğini somut olayın özelliklerini değerlendirerek belirler. Bu değerlendirmede failin olay sırasındaki davranışları, olayın gerçekleştiği koşullar ve eylemin nasıl gerçekleştirildiği gibi hususlar dikkate alınır. Yapılan bu hukuki nitelendirme ise fail hakkında uygulanacak yaptırımın ve cezanın belirlenmesinde doğrudan ve önemli bir etkiye sahiptir.

Neler Silah Sayılır?

Ceza kanununda silah kavramı; bomba, ateşli silah ya da bıçak gibi bariz şekilde zarar verme amacıyla üretilmiş araçlarla sınırlandırılmaz.

Türk Ceza Kanunu madde 6/f uyarınca: “Saldırı ve savunma amacıyla yapılmış olmasa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler” de silah olarak kabul edilecektir.

Yargıtay ve mahkeme kararlarını örnek olarak baz alacak olursak;

·       Cam bardak

·       Pantolon kemeri

·       Tırnak makası

·       Televizyon kumandası

·       Baston

·       Törpü

·       Bulaşık deterjanı gibi kimyasal maddeler

·       Terlik

·       Süpürge borusu

·       Mutfak tüpü

·       Klavye ve bilgisayar monitörü

·       Vileda sapı

·       Demir para

·       Tabure

·       Sıcak su

·       Meyve kasası

·       Zincir

·       Çakmak

·       Asma kilit

·       Kızgın yağ gibi günlük hayatımızda sıklıkla karşımıza çıkan birçok eşya ve malzeme, kullanımı doğrultusunda silah kavramının kapsamına girebilir.

Belirtmek gerekir ki, ceza hukukunda hayvanlar da birer eşya olarak kabul edildiğinden, bir hayvanı kasıtlı şekilde başkasına saldırtan kişinin eylemi “silahla yaralama” kategorisindedir.

Buna karşılık insan bedenin bir parçası olan kafa, yumruk, ayak gibi biyolojik unsurlar doğaları gereği “silah” olarak kabul edilemez.

Silahla Yaralamanın Sonuçları Nelerdir?

·       Temel ceza yarı oranında artırılır.

·       Suç artık şikayete tabi olmaz. Mağdur şikayetini geri çekmek istese dahi dava düşmez. Soruşturma ve cezalandırma süreci re’sen devam eder.

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama

TCK. m. 23 uyarınca;

“Bir fiilin, kastedilenden daha ağır veya başka bir neticenin oluşumuna sebebiyet vermesi halinde, kişinin bundan dolayı sorumlu tutulabilmesi için bu netice bakımından en azından taksirle hareket etmesi gerekir.”

Taksir, sonuç öngörülebilir olsa da kişinin dikkatsizlikle hareket etmesi halinde zararlı sonucun meydana gelmesini ifade eder. Yani failin eylemi sonucunda netice, istenilenden daha ağır şekilde meydana gelirse; faili bundan sorumlu tutmak için en azından taksirle hareket etmiş olması aranır.

Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama söz konusuysa ceza oranında da ciddi bir artış söz konusu olacaktır. Peki bu ağırlaşmış neticeler neler olabilir?

·       Mağdurun yüzünde kalıcı iz bırakmak

·       Kemik kırığına, çıkığına sebep olmak

·       Duyu ve organlardan birinin işlevinin zayıflaması, yitmesi verilebilecek örneklerden birkaçıdır.

Meşru Müdafaa ve Haksız Tahrik

Bir saldırının sebebi kendini savunmak veyahut karşı tarafın tahrik edici davranışlarına karşılık vermek amaçlıysa, cezai sorumlulukta ciddi indirimler söz konusu olabilir. Bu durumlar için öngörülmüş bazı şartlar mevcuttur:

Meşru Müdafaa: Meşru müdafaanın söz konusu olabilmesi için kişinin kendisine veya bir başkasına yönelik, gerçekleşmesi kesin ve hukuka aykırı bir saldırıyı, olayın somut koşullarının gerektirdiği ölçüde bertaraf etmek amacıyla hareket etmesi gerekir ancak savunmada kullanılan yöntem ile saldırının niteliği ve ağırlığı arasında makul bir denge bulunmalıdır. Savunmanın gerekli sınırları aşması halinde, olayın özelliklerine göre meşru müdafaa hükümlerinden yararlanılması mümkün olmayabileceği gibi, failin cezai sorumluluğu da gündeme gelebilir.

Haksız Tahrik: Karşı tarafın gerçekleştirdiği haksız bir fiilin kişide meydana getirdiği öfke veya ağır üzüntünün etkisiyle suç işlenmesi halinde, olayın şartları ve yasal koşulların bulunması kaydıyla fail hakkında haksız tahrik hükümleri uygulanarak cezada indirim yapılması gündeme gelebilir ancak mahkeme, ilk haksız hareketin kim tarafından gerçekleştirildiğini, bu hareketin fail üzerinde oluşturduğu etkinin niteliğini ve tarafların eylemleri arasındaki ilişkiyi somut olayın bütün özellikleri çerçevesinde değerlendirir. Bu nedenle haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi, olayın doğru şekilde ortaya konulmasına ve hukuki savunmanın somut delillerle desteklenmesine bağlıdır.

Konu Bağlamında Sıklıkla Sorulan Sorular

·       Birine fiziksel olarak dokunmadan da "yaralama" suçu işlenebilir mi?

Evet, işlenebilir. Ceza hukukunda yaralama, yalnız temasla sınırlandırılmamış; kişinin vücut bütünlüğüne zarar vermek, sağlığını bozmak veya algılama yeteneğinde hasara sebep olmak gibi farklı şekillerde de gerçekleştirilebilecek şekilde öngörülmüştür.

·       Gündelik hayatta kullandığımız sıradan bir eşya mahkemede "silah" sayılabilir mi?

Evet, sayılabilir. Türk Ceza Kanununa göre, saldırı ya da savunmada kullanmaya elverişli yani karşı tarafa fiziki zarar verme potansiyeli olan her türlü nesne, “silah” olarak kabul edilebilir.

·       Kavga sırasında yumruk atmak ya da birini duvara itmek "silahla yaralama" sayılır mı?

Failin kendi bedenine ait el, kol, ayak, diş veya baş gibi uzuvların kullanılması, bunların kişiden bağımsız bir araç niteliği taşımaması nedeniyle tek başına silahla yaralama kapsamında değerlendirilmez. Bunun yanında duvar, zemin, merdiven veya benzeri sabit unsurlar da doğrudan silah olarak kabul edilmez ancak mağdurun bu yapılara çarpmasına neden olacak şekilde itilmesi ya da yönlendirilmesi sonucunda ortaya çıkan tehlike ve yaralanmanın niteliği, mahkeme tarafından olayın tüm koşullarıyla birlikte değerlendirilerek cezanın belirlenmesinde etkili olabilir.

·       Bir köpeği birinin üzerine saldırtmak silahlı yaralama sayılır mı?

Evet. Ceza hukuku uygulamasında hayvanlar hukuken birer "nesne ve araç" olarak kabul edildiğinden, bir köpeğin bilinçli olarak saldırı amacıyla kullanılması durumunda mahkemeler bunu silahla yaralama olarak kabul eder. Bu durumda suç, şikayete tabi olmaktan çıkarak devlet tarafından kendiliğinden soruşturulur.

·       Annemin bana terlikle vurması halinde “silahla yaralama” söz konusu olur mu?

Evet, olur. Türk Ceza Kanunu madde 6/f uyarınca: “Saldırı ve savunma amacıyla yapılmış olmasa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler” de silah olarak kabul edilir ve zorunlu şekilde ateşli silah, bomba, bıçak gibi zarar verme amacıyla üretilmiş aletlerin varlığı aranmaz.

·       Amacım sadece hafifçe vurmaktı ama karşı tarafın kemiği kırıldı, neyle yargılanırım?

Burada ceza hukukunun "Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama" kuralları devreye girer. Fail başlangıçta sadece basit bir yaralama kastıyla hareket etmiş olsa dahi, eğer eylem sonucunda öngörülebilir daha ağır bir netice ortaya çıkmışsa, fail bu ağır sonuçtan en azından taksir düzeyinde sorumlu tutulur ve çok daha yüksek bir ceza yaptırımıyla karşılaşır.

Sonuç olarak, kasten yaralama suçu; eylemin niteliği, kastın türü, kullanılan araç, ortaya çıkan netice ve olayın gerçekleşme koşulları bakımından ayrıntılı bir hukuki değerlendirme gerektirir. Meşru müdafaa, haksız tahrik ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama gibi kurumların uygulanıp uygulanmayacağı ise somut olayın özelliklerine göre belirlenir. Bu nedenle hak kaybı yaşamamak ve etkili bir hukuki süreç yürütmek için alanında uzman bir avukata danışmanız önemle tavsiye edilir.