TRAFİK KAZALARINDA BEDENSEL YARALAMA NEDİR?

TRAFİK KAZALARINDA BEDENSEL YARALAMA NEDİR?

Beden bütünlüğünün zarar görmesi, kişinin sadece fiziki yapısının değil, psikolojik anlamda da sağlığının gördüğü her türlü zarara işaret edebilir.

Bir haksız fiil niteliğinde olan trafik kazalarında, kişinin bedensel bütünlüğünde meydana gelecek bir zararın sonuca nasıl etki edeceği önem arz eder.

Hukuki Sorumluluk

Trafik kazalarında hukuki sorumluluğundan söz edebilmek için şu 4 unsurun varlığı aranır:

1.     Hukuka aykırı fiil

2.     Failin kusurlu (kast veya ihmal) davranışı

3.     Meydana gelmiş somut zarar

4.     Kusurlu davranış ile meydana gelmiş zarar arasında nedensellik bağı

Belirtmek gerekir ki, motorlu araç işletenlerin sorumluluğu açıkladığımız unsurlardan farklı olarak “kusursuz sorumluluk”tur. Zarar verenin meydana gelen zarara sebep olacak kişisel bir kusuru mevcut olmasa dahi sorumluluğu söz konusu olabilir. Yine de mücbir sebep, zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusuru gibi hallerin ortaya çıkması, illiyet bağını ortadan kaldırarak sorumluluğun doğmasını engelleyebilir.

Kazanın Sonuçları ve Maddi Tazminat

Maddi tazminattan bahsedebilmek için yalnız fiziken veya ruhsal anlamda zarar görmüş olmak yeterli gelmez. Parasal anlamda da bir kayıp yaşanmış olmalıdır.

Bu bağlamda talebi mümkün olan maddi tazminat kalemleri şu şekildedir:

·       Tedavi Masrafları: Kişinin sağlığına kavuşmak için yapacağı her türlü muayane, ilaç, bakım ve genel anlamdaki tedavi masrafları bu kapsamdadır. Normal şartlar altında bu kalemler, zarar görenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın SGK tarafınca karşılanır ancak bazı özel haller mevcuttur ki bunlar SGK tarafından karşılanmaz.

·       Kazanç Kaybı: Zarar görenin, kaza gününden iyileştiği güne kadar olan süreçte çalışamayarak normalde elde edeceği geliri kazanamaması durumunda, bu kalemin talebi mümkün olacaktır.

·       Çalışma Gücünün Azalması veya Yitirilmesi: Bireyin sakatlanması sebebiyle gelecekte çalışma hayatında, eskisiyle aynı verimi yakalayamayacak olması ve uğrayacağı gelir kayıplarına işaret eder. Somut bir gelir kaybının varlığı aranmaz. Şayet zarar gören, aynı işi yapmak için diğerlerinden daha fazla efor sarfediyorsa bu kalem talep edilebilir.

·       Ekonomik Geleceğin Sarsılması: Zarar görenin, meydana gelen zarar sebebiyle iş bulmasının veya mevcut işini ifasının zorlaşması durumudur.

Tazminatın Belirlenmesi

Tazminatın belirlenmesinde, somut olayın koşullarıyla birlikte tarafların kusur durumları değerlendirilir. Zarar gören kişinin kazanın meydana gelmesine katkıda bulunması veya zararın sonradan daha fazla artmasına kendi davranışlarıyla neden olması halinde, birlikte kusur kapsamında tazminat tutarında indirim gündeme gelebilir.

Bunun yanında, taşımanın bir hatır taşıması niteliğinde olması da tazminatın azaltılmasına neden olabilecek durumlardan biridir.

Tazminat talebinde bulunmak isteyen kişilerin zamanaşımı sürelerini de dikkate alması gerekir. Kural olarak dava hakkı, zarar ve sorumlu kişi öğrenildikten sonra iki yıl, her durumda ise olayın gerçekleşmesinden itibaren on yıl içinde kullanılmalıdır.

Ayrıca, söz konusu olay aynı zamanda daha uzun bir ceza zamanaşımı süresine tabi bir suç oluşturuyorsa, ilgili ceza zamanaşımı süresi dikkate alınabilir:

Yaralama fiilinin niteliği, ceza zamanaşımının uygulanacak süresini doğrudan etkiler. Daha hafif nitelikteki yaralama ve darp eylemlerinde zamanaşımı süresi genel olarak 8 yıl olarak kabul edilirken mağdurda kemik kırığı, kalıcı nitelikte iz veya organların işlevinde zayıflama gibi daha ağır sonuçların ortaya çıkması hâlinde bu süre 15 yıla kadar uzayabilmektedir.

Eylemin sonucunda mağdurun hayatını kaybetmesi veya olayın kasten öldürme kapsamında değerlendirilmesi durumunda ise suçun ağırlığına bağlı olarak daha uzun zamanaşımı süreleri söz konusu olur. Bu hallerde süre 25 veya 30 yıla kadar çıkabilir. 

Öte yandan, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle mağdurun ekonomik açıdan zor durumda kalması söz konusu olduğunda, gerekli şartların bulunması halinde mahkemeden geçici ödeme yapılması talep edilebilir.

Manevi Tazminat

Haksız fiiller neticesinde oluşan kayıplar yalnızca ekonomik boyutta kalmaz; şartları oluştuğunda manevi tazminat da talep edilebilir.

·       Manevi Kayıpların Giderilmesi: Manevi tazminat, zarar görenin haksız fiil sonucunda yaşadığı üzüntü, elem, keder ve ruhsal yıpranmanın bir ölçüde giderilmesini ve kişinin iç dünyasında meydana gelen olumsuz etkilerin hafifletilmesini amaçlayan bir tazminat türüdür.

·       Yakınların Tazminat Talebi: Yaralanmanın ağır sonuçlar doğurması halinde, zarar görenin aile üyeleri ve yakınları da olayın kendilerinde meydana getirdiği derin üzüntü ve psikolojik etkiler sebebiyle manevi tazminat talebinde bulunabilir.

·       Ödeme Biçimi: Maddi tazminatın aksine, manevi tazminatın düzenli aralıklarla ödenmesi mümkün değildir.

Konu Bağlamında Sıklıkla Sorulan Sorular

·       Bir trafik kazasında yaralanmış olmam, maddi tazminat alabilmem için tek başına yeterli midir?

Bir kazada bedensel olarak zarar görmek maddi tazminat talep edebilmek için tek başına yeterli bir sebep değildir. Kanunen bu tazminatı talep edebilmeniz için fiziksel yaralanmanızın malvarlığınızda doğrudan veya dolaylı olarak somut bir ekonomik kayba yol açmış olması gerekmektedir.

·       Kaza sonrasında hastanede yapılan tedavi ve ilaç masraflarını kim karşılar?

Trafik kazaları nedeniyle resmi ya da özel tüm sağlık kurumlarında sunulan tedavi hizmetlerinin bedeli, yaralanan kişinin herhangi bir sosyal güvencesi bulunmasa dahi Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından üstlenilir ancak tedavi için gerekli ve faydalı olan fakat dürüstlük kuralı çerçevesinde SGK'nın ödeme kapsamı dışında kalan harcamaların tazmini yine de zarar verenden talep edilebilir. 

·       Kazadan sonra çalışmaya devam edip gelirimde bir azalma yaşamasam bile tazminat alabilir miyim?

Evet, yaralanma nedeniyle vücudunuzda kalıcı bir güç kaybı oluştuğunda, gelirinizde fiilen bir düşüş yaşanmasa dahi tazminat talep etme hakkı saklıdır. Zarar gören, her zaman yaptığı bir işi eski haline veya diğerlerine kıyasla daha fazla efor sarfederek yapmak zorunda kalıyorsa, bu da bir ekonomik kayıp olarak değerlendirilir.

·       İyileşme sürecinde tedaviyi reddetmem veya ertelemem halinde bunun tazminata bir etkisi olur mu?

Evet, tazminat miktarında indirime gidilebilir. Zarar gören kişinin, normal bir insandan beklenen özeni göstermeyerek kazanın oluşmasına zemin hazırlaması ya da kaza sonrasında doktorun ısrarlarına rağmen hastaneye gitmeyerek zararın büyümesine yol açması gibi haller "birlikte kusur" olarak adlandırılır. Bu gibi etkenlerin tespiti halinde tazminatta indirim yapılması mümkündür.

·       Dava çok uzun sürerse, acil ihtiyaçlarım veya tedavim için yargılama bitmeden para alabilir miyim?

Yaralanan kişi haklı olduğunu gösteren inandırıcı deliller sunar ve mevcut ekonomik durumu da bunu gerektirirse, mahkemeden dava sonuçlanmadan önce "geçici ödeme" yapılmasını talep edebilir.

Sonuç olarak, trafik kazalarında meydana gelen bedensel zararlar, hem maddi hem de manevi açıdan önemli hukuki sonuçlar doğurabilir. Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması ve manevi zararlar gibi farklı tazminat kalemlerinin değerlendirilmesi gerekebilir. Her olayın koşulları ve tarafların kusur durumları farklı olduğundan, hak kaybı yaşamamak ve tazminat haklarının doğru şekilde belirlenmesini sağlamak için alanında uzman bir avukata danışılması önemlidir.