ARAÇ DEĞER KAYBI MESELESİNDE BAŞVURU VE TALEP

ARAÇ DEĞER KAYBI MESELESİNDE BAŞVURU VE TALEP

Araç değer kaybında sorumluluk meselesiyle alakalı yazımız için buraya

Araç değer kaybında zamanaşımı meselesiyle alakalı yazımız için buraya

Araç değer kaybında değer kaybını hesaplama meselesiyle alakalı yazımız için buraya tıklayabilirsiniz.

Araç değer kaybı; aracın bir kaza yaşanmadan önceki değerinin, kazanın yaşanması ile düşmüş olması sebebiyle uğranılan zararı ifade eder. Kazada mevcut bulunan taraflardan daha kusurlu olandan veyahut sigortacıdan karşılanması talep edilen ve haksız fiilden kaynaklanan bir değerdir.

Kusur Durumu

Araç değer kaybını belirleme sürecinde tarafların kusurluluk oranı büyük önem arz eder.

Belirttiğimiz üzere bu değerin temel mantığında “haksız fiil” yatar. Yani hukuka aykırı bir eylem mevcut bulunmalıdır. Bununla birlikte, eğer taraflardan biri tam kusurluysa karşı taraftan veya karşı tarafın halefi olan sigortacısından talepte bulunamaz ancak iki taraf da belli bir oranda kusurluysa bu oranlara göre tazminat miktarı hesaplanacaktır.

Aracın Durumu

Miktar hesaplanırken aracın ne derece hasar gördüğü de büyük önem arz eder. Araç artık eski haline döndürülemeyecek kadar hasarlıysa veya onarmaya yönelik harcanacak miktar, aracın kendi değerini aşıyorsa aracın tam hasarlı olduğu kabul edilir ve buna “pert” denir.

Araç pert ise değer kaybına yönelik talepte bulunmak mümkün olmaz çünkü araç artık bir şekilde onarılıp tekrar piyasada satılmaya müsait olmayacak kadar hasarlıdır. Bu durumda sigorta şirketi, kaza tarihindeki güncel piyasa değeri üzerinden, pert araç sahibine ödeme yapmak zorundadır.

Sigorta Şirketine Başvuru

Diğer tüm adımlardan öncelikli olarak sigorta şirketine başvuruda bulunmak bir zorunluluktur.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. Maddesi uyarınca;

“Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.”

Başvuru Dilekçesinde Nelerin Bulunması Gerekir?

·       Kaza tespit tutanağı,

·       Mevcutsa kazaya yönelik fotoğraflar

·       Aracın onarımıyla ilgili faturalar

·       Ekspertiz raporu

·       Araç ruhsat fotokopileri

·       Tramer kayıtları

·       Tazminata yönelik ödemelerin yatırılacağı bankanın bilgileri

Hangi Faiz Türü Uygulanır?

Uygulamaya bakıldığında sigorta şirketlerinin, daha sıklıkla yasal faiz üzerinden işlem yaptıkları görülür ancak tarafların araçları ticari nitelikteyse daha yüksek miktarlara ulaşacak avans faizini tercih etmek de mümkündür.

Değer kaybı miktarı hesaplanırken yapılan vekalet ücreti, ekspertiz ücreti, dava açılmışsa yargılama giderleri gibi tüm masraflar; haksız taraftan talep edilebilir.

Dava ve Tahkim Yolu

Sigorta şirketine yapılacak başvurunun öncelikli ve zorunlu olduğunu belirttik. Peki buradan dönüş alınamazsa süreç nasıl ilerler?

1.     Genel Mahkemelerde Dava

2.     Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvuru

Daha hızlı sonuçlanması sebebiyle; genel mahkemelerde dava açmaktansa kişilerin kendi seçtiği hakemler (özel bir kişi ya da kurul) aracılığıyla çözüme yöneldiği tahkim yolu daha sık tercih edilmektedir.

Konu Bağlamında Sıklıkla Sorulan Sorular

·       Trafik kazasında kusurlu taraf olmam tazminat almamı engeller mi?

Evet, tazminat hakkınız doğrudan kusur durumunuza bağlıdır. Yasalar gereği, bir zararın karşılanabilmesi için karşı tarafın hatalı bir eyleminin olması şarttır. Eğer kazada tamamen kusurluysanız değer kaybı talep edemezsiniz; ödemeler tarafların hata paylarına göre hesaplanır.

·       Aracım ağır hasar alıp "pert" kapsamına girdiyse değer kaybı isteyebilir miyim?

Hayır, isteyemezsiniz. Araçta meydana gelen hasar artık onarılmasını engelleyecek veya mantıksız kılacak nitelikte büyükse sigorta şirketi zaten aracın o günkü rayiç bedelini ödemekle mükelleftir. Araç tekrar piyasaya sunulup satılacak olma vasfını kaybettiğinden, “değer kaybı”ndan bahsetmek de mümkün olmaz.

·       Sigorta şirketine gitmeden doğrudan mahkemeye başvurabilir miyim?

Hayır, öncelikli olarak sigorta şirketine yazılı bir başvuru yapılması gerekir. Aksi halde, açılan dava usul eksikliğinden red yiyebilir.

·       Sigorta şirketinin başvuruma ne kadar sürede cevap vermesi gerekir?

Başvuru ardından, sigorta şirketinin 15 gün içinde dönüş yapması gerekir. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa veya gelen teklif yetersiz görülürse dava veya tahkim süreci başlatılabilir.

·       Alacağım tazminat için hangi faiz türünü talep etmeliyim?

Bu durum araçların niteliğine göre değişir. Eğer olay bir ticari iş kapsamındaysa veya taraflar tacir ise daha yüksek bir oran olan avans faizi istenebilir. Standart durumlarda ise genellikle yasal faiz işletilir.

·       Süreç boyunca yaptığım ekspertiz ve dosya masraflarını geri alabilir miyim?

Evet, yargılama veya tahkim sonunda haklı olduğunuz ortaya çıkar ise bilirkişi, dosya harçları, ekspertiz raporu bedeli ve tanık masrafları gibi giderlerin karşı taraftan talep edilmesi mümkündür.

·       Başvuru dosyasında hangi belgeler mutlaka bulunmalıdır?

Dosyanızda kaza tespit tutanağı, aracın hasarlı halini gösteren fotoğraflar, onarım faturası, ruhsat fotokopileri ve ödemenin yapılacağı banka hesap bilgilerinin yer alması süreci hızlandıracaktır.

Sonuç olarak, araç değer kaybı, trafik kazası nedeniyle aracın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen azalmadan doğan önemli bir tazminat hakkıdır ancak bu hakkın etkin şekilde kullanılabilmesi; kusur durumunun doğru değerlendirilmesine, başvuru sürecinin usulüne uygun yürütülmesine ve değer kaybının hukuki ve teknik açıdan doğru şekilde hesaplanmasına bağlıdır. Özellikle sigorta şirketine yapılacak zorunlu başvurunun eksiksiz belgelerle gerçekleştirilmesi, hak kayıplarının önlenmesi bakımından büyük önem taşımaktadır.

Her trafik kazasının kendine özgü koşulları bulunduğundan, değer kaybı talebinin miktarı ve izlenecek hukuki yol somut olaya göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle başvuru sürecinin hazırlanması, sigorta şirketiyle yürütülen görüşmeler, Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu veya dava sürecinde hak kaybına uğramamak adına alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınması, sürecin doğru yönetilmesi ve hak edilen tazminata ulaşılması açısından önemli bir avantaj sağlayacaktır.